Majorca maakt plaats voor Mallorca

Den Haag
31 juli 2013

De NOS krijgt van lezers en kijkers te horen dat de spelling van Majorca fout is, omdat men in Spanje Mallorca schrijft. Een lezer reageerde met "Consistent is het absoluut niet: op Teletekst zie ik gewoon nog Sevilla en Villarreal staan." Wat zegt de Nederlandse Taalunie over die spelling?

De lijst met Buitenlandse Aardrijkskundige Namen (BAN) van de Taalunie vermeldt de Nederlandse namen (exoniemen) van landen en van buitenlandse plaatsen, rivieren, bergen enz. Van veruit de meeste buitenlandse namen bestaat geen Nederlandse variant. Het zijn vooral de landnamen zelf, een groot aantal hoofdsteden en een beperkte verzameling andere namen die ooit belangrijk genoeg waren om een eigen Nederlandse naam ingang te laten vinden: Venetië, Elzas, Moezel, Pyreneeën, Noordkaap, Gele Rivier...

De Taalunie werkt de lijst voortdurend bij en laat zich daarvoor adviseren door een Nederlands-Belgische werkgroep waarin cartografen, taalkundigen, journalisten en ambtenaren zitting hebben. Gebieden veranderen van status (Kroatië, Curaçao), landen veranderen van naam (Tokelau-eilanden werden Tokelau) en soms worden ontbrekende namen toegevoegd. Bij de recente overstromingen in Duitsland bleek dat Maagdenburg in ons taalgebied nog gangbaar is voor Magdeburg. Deze naam zal aan de lijst worden toegevoegd.

Het komt ook voor dat namen geleidelijk in onbruik raken; veel Nederlandstaligen raken gewend aan de buitenlandse naam, of aan de Engelse schrijfwijze van namen uit talen met een ander schrift. Maar het is lastig om te bepalen wanneer dat proces is voltooid. Vaak worden de Nederlandse en de plaatselijke naam lange tijd naast elkaar gebruikt. Voor Pleimuiden (Plymouth), Frankfort (met o) en Gotenburg is de houdbaarheidsdatum verstreken en die namen komen dan ook niet meer voor in de BAN-lijst. Voor Majorca, Kaboel, Tokio, Kenia, Peking geldt dat ze terrein verliezen aan Mallorca, Kabul, Tokyo, Kenya en Beijing. In de BAN-lijst is deze ontwikkeling gecodeerd met het symbooltje @ achter de Nederlandse naam, dat staat voor “ook de plaatselijke naam (endoniem) komt in Nederlandse teksten in toenemende mate voor”. In oktober 2012 is Majorca voorzien van een @.

De Taalunie probeert in zo veel mogelijk gevallen een keuze te maken en één naam te adviseren. Anderzijds proberen we de taalwerkelijkheid recht te doen door melding te maken van het algemeen voorkomen van verschillende namen naast elkaar. De BAN-lijst is een momentopname en als de bosbranden op Majorca aan het licht brengen dat deze naam bij Nederlandstalige journalisten en nieuwsconsumenten zelfs weerstand oproept, dan zal dat op enig moment in de BAN-lijst zichtbaar worden. Dan gaat Majorca dezelfde weg als Pleimuiden.